Ο Paul Eluard έγραψε το ποίημα αυτό για τη μνήμη του , των «ξένων» που έδωσαν τη ζωή τους για τη Γαλλική Αντίσταση.
Παρακάτω μια πιο λυρική, ρέουσα απόδοση στα ελληνικά:
Λεγεώνα
(στη μνήμη της Ομάδας Μανουσιάν)
Αν μπορώ σήμερα να μιλώ γαλλικά
Και να ομολογώ τη λύπη και την ελπίδα μου,
Την οργή μου και τη χαρά μου,
Αν το μεγάλο μας όνειρο
Και η σοφία που το γέννησε
Δεν βυθίστηκαν οριστικά στη σκιά,
Το χρωστώ σε ξένους — έτσι τους λένε ακόμη
Που πίστεψαν στη δικαιοσύνη εδώ,
Στη γη, χειροπιαστή και αληθινή.
Στο αίμα τους κυλούσε
Το ίδιο αίμα με των ανθρώπων.
Ήξεραν ποια ήταν η πατρίδα τους:
Η λευτεριά ενός λαού
Δείχνει τον δρόμο σε όλους τους λαούς.
Ένας αθώος αλυσοδεμένος
Δένει με τις ίδιες αλυσίδες όλη την ανθρωπότητα.
Κι όποιος προδίδει την καρδιά του
Ξέρει ήδη τον νόμο που τον κυβερνά.
Πρέπει να νικηθεί το χάος,
Να συντριβεί η σαπίλα.
Αυτοί οι ξένοι του τόπου μας
Διάλεξαν τη φωτιά.
Τα πρόσωπά τους στους τοίχους
Ανασαίνουν ακόμη.
Ένας ήλιος μνήμης
Λούζει την ομορφιά τους.
Σκότωσαν για να ζήσουν.
Φώναξαν εκδίκηση.
Κι η ζωή τους
Σκότωνε τον θάνατο
Στην παγωμένη καρδιά του καθρέφτη.
Μονάχα η δικαιοσύνη
Έχει για αντίλαλο τη ζωή.
Κι όταν στη γη θ’ ακούγεται
Μονάχα αυτή η φωνή,
Όταν το χέρι δεν θα σηκώνεται πια για να σκοτώσει,
Τότε θα έχουν δικαιωθεί.
Και τότε
Θα είναι Δικαιοσύνη.
Αν θέλεις, μπορώ να το «δέσω» και με έναν μικρό πρόλογο για δημόσια ανάγνωση — κάτι που να ταιριάζει με το ύφος που δουλεύεις συχνά στις παρεμβάσεις σου.
Χρήστο, σου ετοιμάζω έναν σύντομο αλλά βαθύ πρόλογο, κατάλληλο για δημόσια ανάγνωση — με εκείνη τη γαλήνια δύναμη που δεν φωνάζει, αλλά στέκεται.
Πρόλογος για δημόσια ανάγνωση
Πριν ακουστεί το ποίημα, ας θυμηθούμε:
η ελευθερία που θεωρούμε δεδομένη δεν γεννήθηκε από βεβαιότητες.
Γεννήθηκε από ανθρώπους που θεωρήθηκαν «ξένοι».
Ο έγραψε αυτή τη «Λεγεώνα»
για τη μνήμη του —
ανθρώπων χωρίς πατρίδα στα χαρτιά,
μα με πατρίδα την ελευθερία.
Δεν πολέμησαν για σημαίες.
Πολέμησαν για μια λέξη που δεν έχει σύνορα:
Δικαιοσύνη.
Το ποίημα που θα ακούσουμε
δεν είναι μνημόσυνο.
Είναι υπόσχεση.
Όσο υπάρχει έστω κι ένας άνθρωπος αλυσοδεμένος,
κανείς δεν είναι πραγματικά ελεύθερος.
Κι όσο η φωνή της δικαιοσύνης δεν είναι η μόνη φωνή στη γη,
ο αγώνας δεν έχει τελειώσει.
Ας ακούσουμε, λοιπόν,
όχι μόνο με τα αυτιά,
αλλά με εκείνο το σημείο της καρδιάς
που δεν αντέχει την αδικία.
Αν θέλεις, μπορώ να σου ετοιμάσω και μια εκδοχή πιο σύντομη (2 λεπτών) ή μια πιο «πολιτική» για πλατεία ή εκδήλωση στην Κυψέλη, με αναφορά στο σήμερα.
Paul Eluard, qui consacre son poème "Légion" "à la mémoire du "groupe Manouchian"
Légion
Si j'ai le droit de dire en français aujourd'hui
Ma peine et mon espoir, ma colère et ma joieSi rien ne s'est voilé définitivement
De notre rêve immense et de notre sagesse
C'est que des étrangers comme on les nomme encore
Croyaient à la justice ici bas et concrète
Ils avaient dans leur sang le sang de leurs semblables
Ces étrangers savaient quelle était leur patrie
La liberté d'un peuple oriente tous les peuples
Un innocent aux fers enchaîne tous les hommes
Et qui se refuse à son coeur sait sa loi
Il faut vaincre le gouffre et vaincre la vermine
Ces étrangers d'ici qui choisirent le feu
Leurs portraits sur les murs sont vivants pour toujours
Un soleil de mémoire éclaire leur beauté
Ils ont tué pour vivre ils ont crié vengeance
Leur vie tuait la mort au coeur d'un miroir fixe
Le seul voeu de justice a pour écho la vie
Et lorsqu'on n'entendra que cette voix sur terre
Lorsqu'on ne tuera plus ils seront bien vengés.
Et ce sera justice.
Paul Eluard
Poème extrait de Poésie en résistance
L'Histoire retiendra qu'en France, 82 ans après l'exécution de Missak Manouchian, certains ont permis un défilé de néo-nazis tel que celui-ci.
Saluts nazis, chants homophobes, injures racistes...
En autorisant ce défilé fasciste, le gouvernement pave la voie à l'extrême droite.
No comments:
Post a Comment